PostgreSQL performansı “bir iki ayar” ile düzelmez; ama doğru sırayla ilerlerseniz hızlı kazanım alırsınız. Doğru sıra: ölç → EXPLAIN ile doğrula → indeks/vacuum/uygulama değişikliğini uygula.
1) Ölç: top N sorguyu bul
pg_stat_statements- slow query log
- lock wait metrikleri
2) EXPLAIN (ANALYZE, BUFFERS) oku
EXPLAIN (ANALYZE, BUFFERS)
SELECT ...;Seq scan, yanlış row estimate, sort/hash maliyeti gibi sinyalleri yakalayın.
3) İndeks: sorgu şekline göre
CREATE INDEX CONCURRENTLY idx_orders_open_created_at
ON orders (created_at)
WHERE status = 'open';4) Vacuum/bloat: görünmez borç
Autovacuum ve long‑running transaction’lar, performansı belirgin etkiler. Vacuum sağlıksızsa disk ve index bloat büyür.
Sonuç
PostgreSQL performansı disiplin işidir: ölçüm, doğru plan okuma, doğru indeks ve sağlıklı vacuum döngüsü.