N100 Mini-PC ile Homelab Kurulumu: 5 Pratik Adım

Elimdeki eski bir i5 sunucunun fan gürültüsünden ve elektrik faturasından bıkınca, 6 watt TDP değerli bir Intel N100 işlemcili mini-PC alıp eve kurdum. N100 Mini-PC ile Homelab Kurulumu, düşük güç tüketimi ve yüksek performans dengesiyle ev ortamında Docker konteynerleri, ağ servisleri ve medya sunucuları çalıştırmanın en maliyet-etkin yoludur. Bu küçük donanım, Alder Lake-N mimarisi sayesinde sadece birkaç watt elektrik harcayarak eski nesil kurumsal sunucuların işlerini rahatlıkla üstlenebiliyor.

Sadece 4 çekirdekli olmasına aldanmayın; tek çekirdek performansı ve donanımsal video kod çözme (QuickSync) yetenekleri bu cihazı tam bir ev sunucusu canavarı yapıyor. Bu rehberde, fansız veya düşük fanlı bu küçük kutuyu Proxmox VE ile nasıl tam teşekküllü bir ev laboratuvarına dönüştüreceğinizi adım adım paylaşıyorum.

N100 Mini-PC ile Homelab Kurulumu Nedir ve Neden Bu Donanımı Seçiyoruz?

N100 Mini-PC ile Homelab Kurulumu, evinizde veya küçük ofisinizde 7/24 çalışacak servisleri minimum elektrik faturası ve sıfır gürültü ile barındırma sürecidir. Intel N100, yalnızca 4 adet “E-core” (verimlilik çekirdeği) barındıran, hyper-threading desteği olmayan ancak mimari avantajları sayesinde eski nesil i5 veya i7 mobil işlemcileri geride bırakan bir çiptir.

+--------------------------------------------------------+
|                   Intel N100 Mini-PC                   |
|  [4 Cores / 4 Threads]  [6W TDP]  [Intel QuickSync GPU] |
+--------------------------------------------------------+
                           |
        +------------------+------------------+
        |                                     |
[Proxmox VE (Debian)]               [PCIe Gen3 NVMe SSD]
        |                                     |
  +-----+-----+                         +-----+-----+
  |  LXC / VM |                         |  ZFS / LVM|
  +-----------+                         +-----------+

Raspberry Pi gibi ARM tabanlı alternatiflerle karşılaştırdığımızda x86-64 mimarisinin avantajı çok büyüktür. Docker ekosistemindeki imajların neredeyse tamamı x86 mimarisini yerel olarak desteklerken, ARM tarafında uyumluluk sorunları yaşayabiliyoruz. Ayrıca gerçek PCIe NVMe desteği, gigabit veya 2.5G ethernet portları ve 32 GB’a kadar DDR5 RAM desteği (resmi sınır 16 GB görünse de ben Crucial 32 GB tek modül ile sorunsuz çalıştırdım) bu cihazı Raspberry Pi’den fersah fersah öne geçiriyor.

Medya sunucusu (Plex/Jellyfin) kurmak isteyenler için içindeki dahili Intel UHD grafik birimi, AV1 dahil neredeyse tüm modern codec’leri donanımsal olarak çözebiliyor. Bu da CPU’ya neredeyse hiç yük bindirmeden aynı anda birden fazla 4K transcode işlemini yapabilmeniz demektir.

Adım 1 - BIOS Ayarları ve Proxmox VE Kurulumu

Donanımı kutudan çıkardıktan sonra yapacağımız ilk iş klavye ve monitör bağlayıp BIOS ekranına girmektir. Çin menşeili ucuz mini-PC’lerin BIOS arayüzleri genellikle çok detaylı ve kafa karıştırıcı olur. Burada bizim için kritik olan üç temel ayar bulunuyor.

• Virtualization Technology (VT-x / VT-d): Sanallaştırma yapacağımız için bu seçeneğin kesinlikle “Enabled” olması gerekiyor.
• Restore on AC Power Loss: Elektrik kesilip geldiğinde cihazın kendi kendine açılması için bu ayarı “Power On” konumuna getirmeliyiz.
• ASPM (Active State Power Management): Cihazın boşta (idle) çalışırken minimum güç tüketmesi için PCIe güç yönetimini aktifleştirin.

BIOS ayarlarını kaydedip çıktıktan sonra, hazırladığımız Proxmox VE ISO’sunu içeren USB belleği takıp kuruluma başlıyoruz. Kurulum adımlarında varsayılan seçenekler genellikle yeterlidir. Ancak disk yapılandırma ekranında dikkatli olmalıyız.

Kurulum tamamlandıktan sonra tarayıcınızdan https://<ip-adresiniz>:8006 adresine girerek Proxmox arayüzüne erişebilirsiniz. Kurumsal olmayan ev kullanımları için subscription uyarısını kaldırmak ve ücretsiz paket güncellemelerini almak adına şu komutla “no-subscription” deposunu aktif edebilirsiniz:

# Enterprise depoyu devre dışı bırakalım
rm -f /etc/apt/sources.list.d/pve-enterprise.list

# No-subscription deposunu ekleyelim
echo "deb http://download.proxmox.com/debian/pve bookworm pve-no-subscription" > /etc/apt/sources.list.d/pve-no-subscription.list

# Paket listesini güncelleyip sistemi upgrade edelim
apt update && apt dist-upgrade -y

Adım 2 - Depolama ve ZFS Yapılandırması

N100 mini-PC’lerde genellikle tek bir M.2 NVMe yuvası ve bazen ek olarak bir adet 2.5 inç SATA yuvası bulunur. Eğer tek bir NVMe SSD kullanıyorsanız, disk güvenliği ve performans dengesini iyi ayarlamanız gerekir.

ZFS dosya sistemi, veri bütünlüğü koruması ve anlık görüntü (snapshot) yetenekleri ile harikadır; ancak bellek tüketimi konusunda oldukça açgözlüdür. N100 sisteminizde 8 GB veya 16 GB RAM varsa, ZFS yerine ext4 + LVM-Thin kullanmanızı öneririm. Eğer benim gibi 32 GB RAM taktıysanız, ZFS’i gönül rahatlığıyla kullanabilirsiniz ancak bellek limitini mutlaka sınırlamanız gerekir.

ZFS ARC sınırını 2 GB ile limitlemek için /etc/modprobe.d/zfs.conf dosyasını oluşturun veya düzenleyin:

# Dosyayı düzenleyelim
nano /etc/modprobe.d/zfs.conf

# İçine şu satırı ekleyelim (2147483648 bayt = 2 GB)
options zfs zfs_arc_max=2147483648

Değişikliklerin geçerli olması için initramfs’i güncelleyin ve sistemi yeniden başlatın:

update-initramfs -u -k all
reboot

Bu işlemden sonra Proxmox, boşta dururken tüm belleğinizi ZFS önbelleği için harcamayacak, sanal makineleriniz ve LXC konteynerleriniz için size geniş bir alan bırakacaktır.

Adım 3 - Sanal Ağ (VLAN) Segmentasyonu Nasıl Yapılır?

Ev laboratuvarınızdaki servislerin güvenliği için tüm cihazları aynı ağa koymak büyük bir hatadır. Özellikle dış dünyaya açacağınız servisler (örneğin bir web sunucusu veya medya sunucusu) ile evinizdeki akıllı cihazlar (IoT) ve kişisel bilgisayarlarınız birbirinden izole edilmelidir.

N100 cihazları genellikle tek bir fiziksel ethernet portuna sahiptir. Bu tek port üzerinden farklı ağları taşımak için VLAN (Virtual LAN) kullanacağız. Proxmox üzerinde ağ kartımızı “VLAN-aware” yani VLAN etiketlerini okuyabilen bir köprü (bridge) haline getirmemiz gerekir.

graph TD;
  WAN["Dış İnternet (Modem)"] --> Physical["N100 Fiziksel Port (enp1s0)"]
  Physical --> Bridge["Proxmox Sanal Köprü (vmbr0)"]
  Bridge --> VLAN10["VLAN 10 (Yönetim / Proxmox GUI)"]
  Bridge --> VLAN20["VLAN 20 (Docker / Servisler)"]
  Bridge --> VLAN30["VLAN 30 (IoT / Güvensiz Cihazlar)"]

Proxmox arayüzünde System -> Network sekmesine gelin, vmbr0 köprüsüne çift tıklayın ve VLAN Aware seçeneğini işaretleyip kaydedin. Alternatif olarak, /etc/network/interfaces dosyanızı şu şekilde yapılandırabilirsiniz:

auto lo
iface lo inet loopback

iface enp1s0 inet manual
# Fiziksel ağ kartımız, IP adresi vermiyoruz

auto vmbr0
iface vmbr0 inet static
        address 192.168.1.100/24
        gateway 192.168.1.1
        bridge-ports enp1s0
        bridge-stp off
        bridge-fd 0
        bridge-vlan-aware yes
        bridge-vids 2-4094
# VLAN-aware aktif edilmiş ana köprü

Bu yapılandırma sayesinde, oluşturacağınız her bir sanal makine veya LXC konteynerinin ağ kartı ayarlarına giderek sadece VLAN Tag kısmına ilgili VLAN numarasını (örneğin Docker servisleri için 20) yazmanız yeterli olacaktır. Cihazlar fiziksel olarak aynı kablodan çıksa bile ağ seviyesinde birbirini göremeyecektir.

Adım 4 - Docker ve LXC ile Servislerin Dağıtımı

Proxmox üzerinde Docker çalıştırmak için iki popüler yaklaşım vardır: Birincisi doğrudan bir LXC (Linux Container) içinde Docker koşmak, ikincisi ise hafif bir Debian/Alpine sanal makinesi (VM) kurup Docker’ı onun içine kurmak.

Ben her zaman hafif bir sanal makine (VM) yöntemini tercih ediyorum. LXC içinde Docker çalıştırmak bazen dosya sistemi izinleri (storage driver) ve nested sanallaştırma konularında başınızı ağrıtabilir. Temiz bir Debian 12 sanal makinesi oluşturup içine Docker ve Docker Compose kurmak en stabil çözümdür.

Oluşturduğumuz Docker VM içine girip ilk olarak temel yönetim araçlarını ve bir reverse proxy servisini ayağa kaldırabiliriz. İşte evdeki tüm servislerinizi dış dünyaya güvenle açmanızı sağlayacak örnek bir docker-compose.yml dosyası:

version: '3.8'

services:
  nginx-proxy-manager:
    image: 'jc21/nginx-proxy-manager:latest'
    container_name: nginx-proxy-manager
    restart: unless-stopped
    ports:
      - '80:80'
      - '81:81'
      - '443:443'
    volumes:
      - ./npm/data:/data
      - ./npm/letsencrypt:/etc/letsencrypt

  homepage:
    image: ghcr.io/gethomepage/homepage:latest
    container_name: homepage
    restart: unless-stopped
    ports:
      - '3000:3000'
    volumes:
      - ./homepage/config:/app/config

Bu compose dosyası ile hem SSL sertifikalarınızı otomatik yöneten bir reverse proxy (Nginx Proxy Manager) hem de tüm servislerinizi şık bir arayüzde toplayan bir ana sayfa (Homepage) kurmuş oluyoruz. N100 işlemcisi, bu iki servisi çalıştırırken %1 bile CPU tüketmeyecektir.

Adım 5 - Güç Yönetimi ve CPU Sınırlandırması

N100’ün en büyük albeni noktası düşük güç tüketimidir. Ancak varsayılan Debian/Proxmox çekirdeği, CPU’yu bazen “performance” modunda kilitleyebilir ve bu da cihazın boşta bile normalden fazla ısınmasına ve 15-20 watt civarı güç çekmesine neden olabilir.

Cihazın güç tüketimini optimize etmek ve gerçekten 6-8 watt seviyelerinde çalışmasını sağlamak için CPU “governor” ayarlarını kontrol etmeliyiz. Öncelikle mevcut durumu görmek için terminale şu komutu yazalım:

cat /sys/devices/system/cpu/cpu*/cpufreq/scaling_governor

Eğer çıktıda performance görüyorsanız, işlemci sürekli en yüksek frekansta çalışıyor demektir. Bunu yüke göre dinamik ayarlanan powersave veya ondemand moduna çekmek için cpufrequtils aracını kurup yapılandırabiliriz:

# Gerekli aracı kuralım
apt install cpufrequtils -y

# Varsayılan governor ayarını değiştirelim
echo 'GOVERNOR="powersave"' > /etc/default/cpufrequtils

# Servisi yeniden başlatıp durumu kontrol edelim
systemctl restart cpufrequtils

Bu basit ayar sonrasında, homelab sunucunuz üzerinde yük yokken çekirdek frekansları minimum seviyeye inecek ve cihazınız dokunulacak kadar serin kalacaktır. Isınma sorunu çözüldüğü için fan ömrü uzayacak ve elektrik faturanıza etkisi neredeyse görünmez hale gelecektir.

Toparlarsak

N100 Mini-PC ile Homelab Kurulumu, yüksek bütçeler harcamadan ve evde gürültü kirliliği yaratmadan profesyonel bir ağ laboratuvarı kurmanın en mantıklı yoludur. Bu rehberde kurduğumuz altyapı sayesinde; enerji tasarruflu, VLAN segmentasyonu ile güvenliği sağlanmış ve Proxmox esnekliğiyle donatılmış sağlam bir sisteme sahip olduk.

Sonraki adım olarak, sisteminize harici bir USB disk bağlayıp Proxmox’un yerleşik yedekleme (backup) mekanizmasını kurmanızı öneririm. Böylece üzerinde denemeler yaparken bozduğunuz herhangi bir sanal makineyi saniyeler içinde çalışan son haline geri döndürebilirsiniz.